No direction home

Op tweede Kerstdag was ik op weg naar mijn familie, die bijeen kwam in het tweede huis van mijn tante. Dat huis ligt op de Prinsengracht, pal tegenover de Westertoren. Mijn tante heeft haar zaakjes goed voor elkaar. Ik was al een kwartier te laat en zette er de sokken in. Het was een ijzig koude dag. Met opgezette kraag liep ik door de grachtengordel, terwijl ik met mijn hand de revers van de dure manteljas bijeen hield. De knopen van de jas durfde ik niet dicht te doen, uit angst dat ze er af zouden springen, met onterving tot gevolg. Mijn ouders hebben graag dat ik er netjes uitzie, vooral als het familie-aangelegenheden betreft. Ik liep langs cafe de Eland. In een opwelling dook ik naarbinnen en bestelde een Duvel. Eigenlijk heb ik L. beloofd om nooit meer Duvel te drinken ("altijd als jij Duvels drinkt ben je binnen notime naar de vaantjes"). Maar L. zat bij haar vrienden in de Watergraafsmeer en eerlijk gezegd had ik behoorlijk veel zin om mezelf efficient naar God te zuipen. "Koud, of van de plank?" vroeg de barman. "Wat denk je zelf?" vroeg ik. Hij pakte er een van de plank. Ik rekende af en liep met mijn Duvel naar de grote tafel. Alle andere tafeltjes werden bezet door stelletjes. Toeristen. Aan de grote tafel zat slechts een man. Hij zat de krant te lezen, kopje koffie aan zijn wijsvinger. Nette pullover, onopvallende snor en zijn fris gewassen haartjes vormden een coupe zoals die werd gedragen door de braveren op aarde, begin jaren 70. Ik kende de man. De man was Ron Hamming. Ik ben ooit begonnen met dichten, 8 jaar geleden, in buurthuis Chasse (Bos en Lommer). Tijdens de avond van mijn eerste optreden zat ik aan de bar met een andere debutant. Ron Hamming. Ik dronk Duvel, hij koffie, in diezelfde pullover. Hij was dierenopzichter in Artis. Daar gingen zijn gedichten ook over. Over dieren. Over de panter bijvoorbeeld. "De panter… Geen dier is charmanter… Hij is ook bijdehanter… Dan de leeuw of giraf… Ik sta altijd weer paf… Maar hij is ook gemeen… Want hij is altijd alleen…" Ron stotterde als hij praatte. Als hij zijn gedichten voordroeg stotterde hij niet. Wel liet ie na elke zin ongeveer 10 seconden stilte vallen. Tijd die hij nodig had om in zijn hoofd de volgende zin te oefenen. Om die er vervolgens binnen een nanoseconde uit te braken. Heel apart. "Mooie gedichten", zei ik toen ie na afloop van zijn voordracht terug kwam rennen naar de bar, "vooral die van die panter!" "D-dd-ddank je", zei Ron. Nu zat ie hier aan de grote tafel in de Eland, op tweede Kerstdag, en ik zat ernaast. Ron las de buitenland-pagina’s van de Volkskrant. Van poezie was geen sprake, en zijn blik richting mij ontbeerde herkenning, maar we dronken tenminste nog altijd hetzelfde als toen. Het was een veilig beeld en na het legen van mijn glas wist ik de tocht naar mijn familie te aanvaarden. Onderweg zong ik Eleanor Rigby. Ik schalde het uit en deed ook de violen na. Tegen mensen die op hun voorhoofd tikten, deed ik nog harder de violen na. De Duvel was er aardig ingeklapt. Even later, na wat borrels in het pand van mijn tante tegenover de Westertoren, dineerde ik me met mijn familie helemaal gek in een Tapasrestaurant aan de Rozengracht. Mijn tante wilde graag horen dat zij het beste toetje had uitgekozen van de hele tafel. We moesten allemaal een hapje proeven. En we hapten. Parallel hield mijn neefje, een leraar, een monoloog in mijn oor, over de wantoestanden in het Onderwijs. Ikzelf hing tegelijkertijd tegenover een jong nichtje dat graag een eigen cafe wilde beginnen, de adviseur uit inzake het horecawezen. Ze luisterde aandachtig en dat maakte me gelukkig. Totdat ik bedacht dat aan het luistergebeuren beleefdheid ten grondslag kon liggen. Ik voelde me een ouwe lul en liet nog een karaf wijn aanrukken. Veel meer kan ik me er niet van herinneren. Wat ik nog wel weet is dat ik na afloop van het diner naar buiten stapte en richting Centraal begon te wandelen met het plan L. te verlossen uit de Watergraafsmeer. Het was nog steeds ijzig koud. En het sneeuwde ondertussen. Op de brug tussen de Martelaarsgracht en Centraal zag ik een gatatoeerd gezicht in de hekken hangen. Het bijbehorende lichaam lag er apatisch bij. Ik schudde aan het lichaam. "Hey Jan", zei ik, "Jan-Dominique! Ca va?" Jan-Dominique, dakloos dichter uit het Oostblok. Treedt maandelijks op in Zaal 100. Jan werd wakker. "Hey Sven", zei ie, en wreef de slaap uit zijn ogen. Hij keek ie om zich heen en merkte op : "Hey man, het is tohk ien wiette kest gewodde! Koet man! Vin jij ook nie? Heb jij miskien sikaret voh mai?" Ik gaf hem mijn Marlboro voor noodgevallen. Hij accepteerde ‘m en brak traditiegetrouw het filter af. Ik gaf ‘m vuur. "Hoe gaat het?" vroeg ik, "ik dacht dat je tegenwoordig een huis had?" "Kwait. Maar gheef nie, weet je." "Leef je weer op straat?" "Ach ja", zei Jan. Hij zoog aan zijn sigaret. Ik wist niet zo goed wat ik moest zeggen. Dus ik zweeg. Toen zei ik : "ik ga de laatste metro pakken; L. ophalen." "Okay", zei Jan, "Weet ik togh! Koeie kest man!" Ik draaide me om en ging onderuit in de sneeuw. Klotebrogues met hun kutgladde zolen. "Kaik jij uit!" grinnikte Jan-Dominique. In de metro naar de Watergraafsmeer zong ik Like a Rolling Stone. Ik dronk er een pils bij. Ik stak er zelfs een shaggie bij op. Tskk, zeiden de mensen. And now for something completely different : Gisteren en eergisteren keek ik naar de Dylandocumentaire. Zeldzaam mooi. Inclusief de prachtige paradox : contact door autisme. (Of authenticiteit, of tijd, maar daar kan je beter niks over zeggen. Zou Dylan zeggen). Over hoe waanzinnig mooi het kan zijn om slissend, lispelend, dronken als een tor, stoned als een kanarie, donders goed te weten waar je mee bezig bent, terwijl je op de planken staat. Feel. Je hersens aan gort in een draaikolk, maar je zintuigen in topvorm. Zoiets. Zoiets mis ik. Zoiets zoek ik.

7 thoughts on “No direction home

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s